Etno selo Štitkovo Zlatibor

Ispod Zlatara prema Čemernici, nalazi se, ne tako reklamirano, ali vrlo autentično etno selo Štitkovo. Za putnike koji idu iz Beograda, prvo se prođe Kokin brod i desetak kilometara kasnije stiže se u Novu Varoš. Odmah sa leve strane u varoškom naselju Branoševac, pre nego što se uđe u Novu Varoš postoji znak sa mnogo imena poput Božetića, Štitokva, crkve Dubnice i dr. Sa leve strane nalazi se put koji je uzak, ali asfaltiran. Sa obe strane ovog puta protežu se prelepe leje četinara koje su karakteristične za ovaj kraj.

Selo je smešteno u uskoj dolini koju stvara reka Tisovica i njen izvor Vrelo koje je sa tri strane okruženo brdima. Vrelo izviire iz još uvek nedovoljno istražene pećine i kanala koji se pruža čitav kilometar u dužinu. U središnjem delu sela nalazi se crkva Svete Trojice koja datira još iz 1867. godine. Selo je posebno interesantno  po tome što su u njemu živeli čuveni knezovi Raškovići. Takođe, smatra se da je patrijarh Gavrilo i podigao crkvu.

Manastir je podignut 1655. godine, a porušen je od strane Turaka kada je starovlaški knez Maksim Rašković iz Štitkova prišao ustancima i digao Stari Vlah na bunu. Nakon toga podignuta je ova crkva, koja nije preterano živopisna. Ikonostas su radili amjstori Debrani, a ikone su rad Lazovića iz Bjelog Polja. Crkva sa tipskim kućama ovog kraja je pod zaštitom države i predstavlja deo etno sela od izuzetne vrednosti.

Sa leve strane crkve nalazi se škola koja je sagrađena 1887. godine. Sve sačuvane kuće po čemu je Štitkovo poznato, tipično su starovlaške i potiču s kraja XIX veka, o čemu svedoči i upisana godina gradnje na kućama. Najstarija je u centru sela i sagrađena je 1882. godine. Zavod za zaštitu spomenika kulture iz Kraljeva je ovu jedinstvenu etno oazu stavio pod zaštitu države.

Štitkovo je potpuno zamrznuto u vremenu. Kuće, sušare za meso, štale, pomoćni objekti, upravo su onakvi kakvi su bili i pre 200 godina. Selo je osnovano još početko XIII veka, a prema legeni, ime je dobilo po štitovima jer se u centru nalazila fabrika za proizvodnju oružja-štitova. Postoje i indicije da he Štitkovo bio gradić još u doba Nemanjića. Legenda kaže da su se u radionicama kovali upravo štitovi za njihovu vojsku.

Kuće brvanre su pravljene od balvana, dugih oko 12 m, koji nisu strugani, već tesani sekirom. Ima ih oko 15. Pošto ljudi u njima i danas žive, morali su da ih pokriju crepom i limom, tako da nisu sačuvani drveni krovovi. Štitkovo je specijalno autentično, upravo zato što je i dalje naseljeno. Svaka kuća u prizemlju ima podrum koji je zidan od kamena, a meštani tvrde da su podizani na ostacima porušenih dvorova knezova Raškovića, što je vrlo moguće jer su kameni blokovi mnogo bolje i lepše obrađeni nego što je to uobičajeno. Na podrumima se mogu uočiti i prorezi koji su služili kao puškarnice. Podrumi su korišćeni kao dućani, mehane, pekare, a u jednoj je bila i kovačnica.

Smatra se da je ovo selo biolo centar Starog Rasa, jer se za teritoriju oko Nove Varpši zna da je pripadala tom području. Ako se uzmu u obzir načini odbrane u to vreme, po pričama meštana, logično je da je Štitkovo sa ovakvim položajem uzeto za centar. Danas je malo teže razumeti zašzo je tamo uopšte pravljeno naselje, ako se uzme u obzir da mu nije lako prići gotovo ni sa jedne strane.

Pre Drugog svetskog rata, Štitkovo je imalo biblioteku sa 5.000-6.000 knjiga, a danas se broj stanovnika sveo na oko 200 ljudi, tako da škola ima tek 7-8 učenika.

 

Pogledajte kompletnu ponudu izleta: https://monix.rs/izleti-i-ekskurzije/

 

Zlatibor izleti
Zlatibor apartmanski smestaj
Nekretnine Zlatibor

Kompletna ponuda izleta sa Zlatibora:

 

Izlet Mokra Gora                                             Izlet Uvac
Izlet Sirogojno – Stopica pecina                   Izlet Visegrad

Leave a Reply

Your email address will not be published.