O Solunu

 

“Njeno ime će biti Tesaloniki”, rekao je Kralj Filip II Makedonski, po rođenju svoje ćerke, a sestre Aleksandra Velikog.  Kasnije će po ovoj čuvenoj princezi biti nazvan grad nastao spajanjem 26 naselja. U to vreme 315. godine stare ere, bio je drugi grad po značaju u celoj Vizantiji, odmah iza Konstantinopolja. Druga, manje lepa, strana priče pokazuje da se udaja princeze Tesaloniki za Kasandrosa, nadzornika ovog kraja, bila kobna. On je nakon smrti Aleksandra Velikog pogubio njegovu majku  Olimpijadu i proglasio sebe makedonskim kraljem. Grad je nazvao po Tesaloniki da bi umirio narod i skrenuo pažnju sa zločina koji ga je doveo na presto.

Solun je danas, sa skoro dva miliona stanovnika, drugi grad po veličini u Grčkoj i moderna regionalna metropola. Svoj sadašnji izgled duguje sticaju okolnosti – požaru iz 1917. godine, koji je uništio centralni deo grada i prouzrokovao obimnu rekonstrukciju. Stari grad Solun bio je sagrađen u zalivu, u obliku amfiteatra i opasan zidinama. Nekada je na ovom području postojalo 360 crkava, pa je zbog impresivnog nasleđa vizantijske umetnosti nazvan “muzejem na otvorenom”.

Iako je Solun savremeni grad velikih bulevara, pravilnih blokova i velikih trgrova i parkova, grad je sačuvao mnoge građevine iz svoje prošlosti, posebno one vezane za starorimsko i vizantijsko nasleđe. Bogat je muzejima, galerijama i drugim ustanovama kulture, od kojih su neke od državnog značaja.

BELA KULA

Na Bulevaru Konstantina Velikog nalazi se Bela Kula – simbol grada, podignuta je od strane Venecijanaca između 1423. – 1430. godine. Osnovna namena kule bila je odbrana solunske luke, koja u to vreme ima dominantu ulogu u trgovini ovim delom sveta. Ona je nazvana i Krvava Kula, jer je u Tursko doba bila zloglasni zatvor u kojem su vršena mnoga mučenja. Da bi izbrisao to sećanje turski guverner je prilikom obnove kule koja je bila razorena 1866. godine naredio da se kula ofarba u belo.

CRKVA SVETOG DIMITRIJA

Sveti Dimitrije rodio se u Solunu. Sin jedinac solunskog vojvode, voljom cara Maksimilijana, posle očeve smrti nasledio je njegovo mesto. Proglasivši ga za vojvodu, car mu je naredio da progoni hrišćane iz Soluna. Dimitrije ga nije poslušao, nego je i sam javno propovedao hrišćansku veru. Zbog priznanja pred carem da je hrišćanin, Dimitrije je bačen u tamnicu, gde je posle mučenja ubijen. Solunski hrišćani su ga tajno sahranili, a pošto su njegove čudotvorne mošti izlečile mnoge bolesnike, na tom mestu uskoro je sagrađena crkva, posvećena ovom svetitelju. Bazilika Svetog Dimitrija je tokom srednjeg veka bila jedno od najposećenijih mesta hrišćanskih hodočasnika. Kao zaštitnik grada Soluna, Sveti Dimitrije se više puta javljao i spasavao grad od nesreća, piše u “Žitijama svetih” u kojima se pominje i da su na pokušaj cara Justinijana da svetiteljeve mošti prenese iz Soluna u Carigrad iz groba “iskočile plamene iskre i čuo se glas: Stanite i ne dirajte”. Nakon velikog požara obnovljena je u VII veku mozaicima i freskama. Za vreme Turaka bila je Džamija. Godine 1917. ponovo doživljava požar, da bi 1948. godine bila restaurirana.

GALERIJEV SLAVOLUK

Galerijev slavoluk (Kamara) podignut nešto pre 305. godine nove ere u slavu pobeda Galerijusa u Maloj Aziji, Siriji nad Persijancima prilikom ekspedicije 297. godine nove ere, sa nizom reljefa u likovima koji to narativno ilustruju. Dužine je 30m i visine 6m. Inače, rimski imperator Galerije je svoju prestonicu utvrdio upravo u Solunu.

ZEJTINLIK – Srpsko vojničko groblje

Što se tiče imena groblja – Zejtinlik – turskog je porekla, a prevedeno na srpski znači maslinjak. Kako je na Solunskom frontu za tri godine izginulo dosta vojnika, po završetku rata je uređeno jedno centralno vojno groblje, u saradnji sa saveznicima: Englezima, Francuzima i Italijanima. Zejtinlik se nalazi u ulici Lagada, koja počinje od Vardari Trga i njom vodi put za Kavalu. Zejtinlik se nalazi na 1,5 km od Vardari Trga sa leve strane u nizu sa savezničkim vojničkim grobljem. O groblju se i dan danas brine familija Mihailović koja je čuvala i održavala ovo groblje i u proteklih 80 godina. Čuvar groblja je Đorđe Mihailović. Po završetku rata Savo Mihailović, deda Đorđa Mihailovića,  dobio je posao čuvara groblja. Kasnije je posao čuvara preuzeo Đuro Mihailović, otac Đorđa, a posle njegove smrti i sam Đorđe. Obojica su sahranjena u jednom od vojničkih grobova, na groblju koje su uređivali i čuvali. Na groblju je sahranjeno preko 20 000 vojnika, od kojih 8 500 Srba. Na ulazu u veliki kompleks koji čini groblje, u oči pravo pada grobljanska kapela – crkva, koja je impozantna i ispod nje se nalazi kripta sa preko 6 000 posmrtnih ostataka srpskih vojnika. Kapela je arhitektonski i stilski veoma lepo uređena, sa materijalima koji su donešeni iz Otadžbine (Srbije). Tu se nalaze i stihovi Vojislava ilića – Mlađeg, posvećena onima koji su daleko od Otadžbine (Srbije) našli svoj mir i tu počivaju:

Blago potomstvu što za njima žali,

jer oni behu ponos svome rodu!

Blago i njima, jer su pali

za Otadžbinu, Kralja i slobodu.

Ritual obilaska grobljanskog kompleksa počinje tako što Đorđe iznosi flašu domaće šljivovice iz Srbije. Uvek počinje sa čašom šljivovice tako što se prvo malo odlije za duše onih koji počivaju na ovom groblju, kako je običaj u srpskom narodu. Sa dužnim poštovanjem, prvo se ulazi u kapelu – crkvu gde se pomoli Bogu i zapale sveće, za duše onih koji su dali svoje živote za slobodu Srbije i srpskog naroda. Kapela je posvećena Sv. Đorđu i divno je ukrašena freskama i slavom ovenčanim srpskim zastavama, a na zidovima crkve ispisana su imena srpskih pukova i divizija, kojima su pripadali oni koji su ostali tu, daleko od svoje Otadžbine.

Obilazak se nastavlja silaženjem sprat niže, u kriptu, gde se nalaze posmrtni ostaci preko 6 000 srpskih vojnika. U centralnom delu kripte, se nalazi Oltar Otadžbini, na čijim su zidovima u polukrugu poređani portreti srpskih velikana, oni koji su im bili uzori u životu i onih koji su ih slavno vodili u besmrtnost. Od Cara Dušana, Karađorđa, Njegoša do Kralja Petra i Aleksandra, Pašića, Vojvode Stepe, Vojvode Mišića i Vojvode Putnika. Tu se nalazi i časna trpeza, na kojoj se pored sveća, kandila i krstova posude sa zemljom donešenom iz Kumanova, Bregalnice, Mačkovog kamena, Gučeva, Suvobora i sa Kajmakčalana. Vojnički uredno poređani su metalni sanduci, od poda do plafona, u visini od 7 metara. Sa čeone strane nalaze se bele mermerne ploče sa imenom i prezimenom, vojničkim činom, mestom porekla i imenom jedinice kojoj je vojnik pripadao. Tu se nalazi i knjiga sa spiskovima po azbučnom redu svih sahranjenih na groblju. Mnogi posetioci prilikom svoje posete Zejtinliku zatraže od Đorđa podatke o svojim rođacima koji tu počivaju. Obilazak se završava obilazeći humke onih koji su sahranjeni u slobodnom prostoru oko kapele (oko 2 000), a ispod senki čempresa donešenih iz Hilandra.

 

 

Kompletnu ponudu apartmanskog smeštaja za leto 2019. u Grčkoj pogledajte na we adresi: http://monix.rs/grcka-apartmani/

Leave a Reply

Your email address will not be published.