Srpsko-grčko prijateljstvo

Srpsko-grčko prijateljstvo (grč. Ellinoserviki Filia, Ελληνοσερβική φιλία) je koncept posebnog odnosa između dva balkanska naroda koji je počeo da se formira u XIX veku, inspirisan zajedničkom borbom za oslobađanje od osmanske vlasti, a kulminirao je tokom građanskog rata na prostoru bivše Jugoslavije i bombardovanja SR Jugoslavije od strane NATO avijacije 1999. god. Iako su vlade Srbije i Grčke svoje zajedničke interese formalno-pravno regulisale brojnim vojnim i ekonomskim sporazumima, srpsko-grčko prijateljstvo je odnos koji se razvijao u neposrednom kontaktu između dva naroda.

Prvi svetski rat

Prvi neposredan kontakt između dva naroda dogodio se tokom Prvog svetskog rata kada su, početkom 1916. god, preko 150.000 srpskih vojnika i civila evakuisani na grčko ostrvo Krf. Suprotno stavu grčke vlade koja je bila protiv ulaska srpske vojske na njenu teritoriju, zbog čega su snage Antante bile primorane da okupiraju ostrvo koje je bilo deo teritorije tada neutralne Grčke, stanovnici Krfa, duboko potreseni patnjom srpskih vojnika i civila, uspostavili su veoma bliske odnose sa svojim novim susedima.

Bliski odnosi između grčkog i srpskog naroda na ostrvu manifestovali su se na više načina. Srpska vlada je bila stacionirana u hotelu „Bela Venecija“ na Krfu. Crkve sv. Arhangela, sv. Trojice i sv. Nikole privremeno su ustupljene Srbima na korišćenje u religijske svrhe. Na Krfu su svakodnevno održavana sportska takmičenja i kulturni događaji kao što su pozorišne predstave i koncerti u kojima su učestvovali srpski takmičari i izvođači. Opštinske vlasti Krfa ustupile su Srbima štampariju na korišćenje. Zahvaljujući modernim štamparskim mašinama koje su obezbedili Francuzi, na Krfu su ubrzo počele da izlaze „Srpske novine“. Mnogi Srbi su odlučili da se trajno nastane na ostrvu, a sklopljen je i veliki broj mešovitih brakova. Sve tri ćerke vlasnika hotela „Bela Venecija“, gospodina Joanisa Gazisa, udale su se za Srbe.

O prijateljskom odnosu između srpskog i grčkog naroda, koji se razvijo u ovom periodu svedoči i “Srpska kuća” koja i dan danas postoji na Krfu i u kojoj se nalazi muzej „Srbi na Krfu 1916-1918″ i počasni konzulat Republike Srbije.

Rat u Bosni

Tokom Rata u Bosni, više desetina grčkih dobrovoljaca borilo se u ime pravoslavlja i grčko-srpskog prijateljstva na strani Vojske Republike Srpske protiv vojnih snaga vlade u Sarajevu. Nekoliko desetina Grka provelo je u redovima VRS više meseci pa i do dve godine u periodu od 1992. do 1995. god.

NATO bombardovanje 

Samo nekoliko dana nakon početka NATO bombardovanja SR Jugoslavije, u Atini su 26. marta 1999. godine izbile demonstracije protiv akcije NATO-a. Masa od preko 10.000 demonstranata izvikivala je antiameričke parole ispred američke ambasade. Demonstrantima koji su nosili transparente sa natpisima koji su ukazivali na snažnu vezu između dva naroda zasnovanu na pripadnosti istoj pravoslavnoj veri, pridružila se i grupa Srba koji su se zatekli u grčkoj prestonici. Istog dana grčka vlada je zatražila prestanak bombardovanja i povratak pregovorima.

Osim učestvovanja u antiameričkim demonstracijama, pripadnici grčkog naroda bili su spremni i da pruže konkretnu pomoć prijateljskom srpskom narodu. Govori se o 250 grčkih dobrovoljaca koji su se prijavili za odlazak u Srbiju kako bi, prema njihovim rečima „pomogli Srbima koje smatraju prijateljima i braćom“.

Grčka humanitarna pomoć za Srbiju

Brojne grčke humanitarne organizacije i Grčka pravoslavna crkva su, tokom 90-ih godina XX veka organizovale brojne akcije upućivanja humanitarne pomoći u Srbiju. Ove aktivnosti su naročito intenzivirane tokom NATO bombardovanja SR Jugoslavije. Akcije dopremanja humanitarne pomoći u Srbiju nastavile su se i nakon bombardovanja. 

 Danas u Grčkoj živi i radi oko 9000 Srba. Novi srpski pohodi na Grčku otpočeli su krajem sedamdesetih i početkom osamdesetih godina, prvo iz turističkih i ekonomskih, a potom iz političkih razloga. I dok su naši turisti nakratko pohodili Grke, sredinom osamdesetih godina na poluostrvo su počeli prvo da se doseljavaju srpski sportski gastarbajteri, a potom i biznismeni. I jedne i druge je privukla lepa šansa da rade i zarade, ponajviše u Atini i Solunu. Masovne emigracije srpskog stanovništva u Grčku vremenski se poklapaju s početkom krize na prostoru bivše SFRJ. Nemirne devedesete odvele su na privremeni rad u Grčku i na hiljade novih srpskih pečalbara. Među njima našao se i Vladimir Arsenijević, autor romana „Potpalublje”, koji još nije bio slavan. Tada je bilo svega 1200 registrovanih državljana SRJ, ali su se procene realnog stanja kretale od četiri hiljade do dvadeset hiljada. Ova razlika svedoči umnogome o nelegalnom pravnom statusu srpskih emigranata u Grčkoj tokom devedesetih godina. U punoj sezoni, ne računajući turiste, u Grčkoj je, na primer, 1997. bilo oko 12.000 Srba. Za njih je država Srbija, tačnije RTS na Halkidikiju otvorio radio program „Yugotalasi”, da bi mogli da slušaju najnovije vesti i srpsku muziku iz otadžbine. Puštajući svoje korene na grčkom tlu, moderni Srbi su zasnivali sa Grcima svoje porodice, ali i porodične firme i uspeh u poslu. Troje mladih arhitekata iz Srbije, Danijela Stanković, Igor Stipac i Mladen Stamenić, koje je život odveo u Atinu, osvojili su značajno međunarodno priznanje – prvu nagradu na konkursu EUROPAN koji se svake druge godine održava u zemljama EU. Srpski trio zastupao je „boje” Grčke, i svojim idejnim rešenjem naselja na periferiji Atine, Ilion, po oceni međunarodnog žirija od devet članova najuspešnije odgovorio na temu. Prijateljske, ali i poslovne i političke veze Srbije i Grčke naročito su ojačale početkom XXI veka kada se s jedne strane razvio međunarodni biznis, a s druge direktan kontakt između Beograda i Atine. Tome je svoj veliki doprinos dala Nj. k. v. princeza Katarina Karađorđević, Grkinja koja je organizovala nekoliko humanitarnih i poslovnih kampanja, u kojima su zajedno učestvovali i Srbi i Grci.

Krf tokom Prvog svetskog rata

Zejtinlik- Srpsko vojničko groblje

Kompletnu ponudu apartmanskog smeštaja za Leto 2021. u Grčkoj pogledajte na web adresi: http://monix.rs/grcka-apartmani/.

Pogledajte kompletnu ponudu smeštaja i izleta na Zlatiboru na sajtu: http://visit-zlatibor.com/

 

Stavros leto 2020

Leave a Reply

Your email address will not be published.


Monix.D.o.o.

koristi kolačiće (cookies) kako bi poboljšao funkcionalnost stranice.

Više o kolačićima pročitajte u Uslovima korišćenja i politici privatnosti.